ՄԵՐ ԾՆՈՂՆԵՐԻ ՆԵՎՐՈԶՆԵՐԸ (մաս II)

Պահպանել

Պահպանեք՝ հետո կարդալու համար

Մուտք գործեք կամ ստեղծեք անվճար հաշիվ՝ դեպքերը, հոդվածներն ու գրքերը մեկ տեղում պահելու համար։

10 հիմնական գործոններ, որոնք խաթարում են երեխայի հոգեհուզական ոլորտի զարգացումը

Այստեղ մենք կարճ կանդրադառնանք տասը հիմնական կանոնի ու վարքային մոդելների, որոնք նպաստում են երեխաների նյարդային վարքի զարգացմանը, ինչպես նաև՝ դրանց կանխարգելման ռազմավարություններին:

1. Գերխնամք

Չափազանց պաշտպանված երեխաները կորցնում են ինքնուրույն սովորելու և դժվարությունները հաղթահարելու հնարավորությունը, ինչը կարող է հանգեցնել տագնապային խանգարումների և ապագայում այլ մարդկանցից կախվածության:

Կանխարգելման ռազմավարություն

• Թույլ տվեք երեխային ինքնուրույն որոշումներ կայացնել:

• Խրախուսեք ինքնուրույնությունն ու պատասխանատվությունը՝ հնարավորություն տալով նրան լուծելու փոքր խնդիրներ:

• Աջակցեք, բայց մի լուծեք բոլոր խնդիրները երեխայի փոխարեն:

2. Խիստ քննադատություն և մեծ ակնկալիքներ

Հաճախակի քննադատությունը և ոչ իրատեսական ակնկալիքները կարող են իջեցնել երեխայի ինքնագնահատականը և առաջացնել տագնապային խանգարումներ:

Կանխարգելման ռազմավարություն

• Դրեք իրատեսական նպատակներ՝ հաշվի առնելով երեխայի հնարավորություններն ու հետաքրքրությունները:

• Ընդունեք և գովեք երեխայի նվաճումները, անգամ եթե դրանք մեծ չեն:

• Աջակցեք դժվար իրավիճակներում՝ առանց քննադատության:

3. Հուզական աջակցության բացակայություն

Ծնողների կողմից հուզական աջակցության և ջերմության բացակայությունը կարող է նպաստել երեխայի մոտ անպաշտպանության և միայնության զգացման ձևավորմանը:

Կանխարգելման ռազմավարություն

• Դրսևորեք սեր և ուշադրություն երեխայի հանդեպ:

• Լսեք և աջակցեք երեխային՝ ցույց տալով, որ նրա զգացմունքները և մտքերն արժևորված են:

• Ընտանիքում անցկացրեք որակյալ ժամանակ՝ ստեղծելով ջերմ մթնոլորտ:

4. Կատարելության մոլուցք

Կատարելապաշտ ծնողները կարող են իրենց երեխաներին փոխանցել կատարյալության մոլուցքն, ինչը հանգեցնում է քրոնիկական սթրեսի:

Կանխարգելման ռազմավարություն

• Սովորեցրեք երեխային, որ սխալներն ուսման և աճի մաս են կազմում:

• Ընդգծեք ջանքերի կարևորությունը, այլ ոչ միայն արդյունքինը:

• Ցույց տվեք ձեր օրինակով, որ ոչ ոք կատարյալ չէ, և դա նորմալ է:

5. Անորոշ վարքագիծ

Անորոշ և հակասական գործողությունները կարող են առաջացնել անապահովության և անհանգստության զգացում:

Կանխարգելման ռազմավարություն

• Եղեք հետևողական ձեր ակնկալիքներում և կանոններում:

• Սահմանեք հստակ և կանխատեսելի սահմաններ:

• Բացատրեք ձեր գործողությունները և որոշումները, որ երեխան հասկանա՝ որն է պատճառը, որը՝ հետևանքը:

6. Չափից մեծ վերահսկողություն

Չափից մեծ վերահսկողությունը կարող է երեխային զրկել սեփական որոշումներ կայացնելու հնարավորությունից:

Կանխարգելման ռազմավարություն

• Հարգեք երեխայի անձնական տարածքն ու ինքնավարությունը:

• Թույլ տվեք երեխային մասնակցել ընտանեկան որոշումների կայացմանը:

• Սատարեք երեխայի նախաձեռնությունները՝ հնարավորություն տալով սեփական սխալներից դասեր քաղելու:

7. Ծնողների հուզական անկայունություն

Հուզականորեն անկայուն ծնողները կարող են երեխաներին փոխանցել իրենց վախերը և անհանգստությունները:

Կանխարգելման ռազմավարություն

• Աշխատեք ձեր սեփական հուզական առողջության և կայունության վրա:

• Երեխային ապահովեք կայուն և կանխատեսելի տնային միջավայրով:

• Մասնագիտական օգնության դիմեք, եթե դժվարանում եք կարգավորել ձեր հույզերը:

8. Համեմատություն այլ երեխաների հետ

Երեխային իր հասակակիցների հետ համեմատելը կարող է իջեցնել նրա ինքնագնահատականը և առաջացնել անլիարժեքության զգացում:

Կանխարգելման ռազմավարություն

• Արժևորեք երեխայի եզակիությունն ու անհատական ձեռքբերումները:

• Ամրապնդեք երեխայի վստահությունը՝ անկախ ուրիշների հաջողություններից:

• Խրախուսեք երեխային, որ պայքարի իր անձնական աճի համար:

9. Երեխայի կարիքների անտեսում

Հուզական և ֆիզիկական կարիքների անտեսումը կարող է առաջացնել անտեսվածության և չգնահատվածության զգացում:

Կանխարգելման ռազմավարություն

• Ուշադրություն դարձրեք երեխայի կարիքներին և ժամանակին արձագանքեք:

• Ստեղծեք պայմաններ, որ երեխան կարողանա արտահայտել իր զգացմունքներն ու կարիքները:

• Խրախուսեք անմիջական շփումը և վստահեցրեք, որ երեխայի կարիքները կարևոր են:

10. Սթրեսը հաղթահարելու անկարողություն

Ծնողները, որոնք արդյունավետ չեն կարողանում հաղթահարել սթրեսը, կարող են իրենց երեխաներին փոխանցել ոչ ադապտիվ վարքային ռազմավարություններ, որոնք հանգեցնում են անհանգստության և սթրեսային խանգարումների:

Կանխարգելման ռազմավարություն

• Զարգացրեք սթրեսի կառավարման ձեր հմտությունները, նույնը սովորեցրեք ձեր երեխային:

• Ցույց տվեք սթրեսի հաղթահարման դրական ձևեր, ինչպիսիք են ֆիզիկական ակտիվությունը, մեդիտացիան և թուլացումը:

• Երեխայի հետ քննարկեք սթրեսի կառավարման եղանակները և խրախուսեք նրան կիրառել դրանք:

Եզրակացություն

Ծնողների նևրոզածին ընկալումների և վարքային մոդելների ըմբռնումը և փոփոխությունը կարող է զգալիորեն նվազեցնել երեխաների մոտ նյարդային վարքի զարգացման ռիսկը: Հիմնվելով վերոնշյալ ռազմավարությունների վրա՝ ծնողները մասնագետների աջակցությամբ կարող են ստեղծել առողջ և աջակցող միջավայր, որը նպաստում է երեխաների հուզական բարեկեցությանը և կայունությանը: Այս մոտեցումը կօգնի երեխաներին ոչ միայն խուսափել նյարդային խանգարումներից, այլև դառնալ ինքնավստահ և կյանքի դժվարություններին դիմակայող մեծահասակներ:

Նյութի առաջին մասը կարդացեք նախորդ հոդվածում։

Նյութը պատրաստեց հոգեբույժ-հոգեվերլուծող Ա․ Ն․ Չալիկյանը

Խմբագրեց Նորա Վանյանը

Հավանեցի՞ք։ Կիսվեք որևէ մեկի հետ։

Պահպանել